1-İş Güvenliği Uzmanlığı

İş Güvenliği Uzmanlığı: Çalışanların başına gelebilecek her türlü riskten koruma görevi işverene verilmiştir. Bu iş hukukunda “işçiyi gözetme borcu” olarak adlandırılır. Çalışanların başına gelebilecek kazalar göz önünde bulundurulduğunda işverenin çoğu zaman bilgisini ve eğitimini aşacak durumlar söz konusu olacaktır. Böyle bir durumda iş kazaları üzerine eğitimini tamamlamış ve bu konu hakkında hukuksal bilgilendirmeye sahip iş güvenliği uzmanları işverene düşen “işçiyi gözetme borcu” nun yerine getirilmesinde yardımcı olmaktadır.

İş kazaları küçük dahi olsa büyük kayıplara neden olabilecek risklere gebe olduğundan önüne geçilmelidir. Aksi takdirde üretim aksaması, tazminat gibi maliyetlerin oluşması, can kaybı durumlarına sebebiyet verecektir. Bu olumsuz durumlar hiçbir şirket, çalışan ve hatta üretimin ulaşacağı müşteri tarafından bile kabul edilebilecek durumlar değildir.

İş Güvenliği Uzmanı Görevleri

İş güvenliği uzmanları tehlikelerin belirlenmesinde, tehdit oluşturan unsurlar hakkında fikir sahibi olan çalışanların da fikirlerini alarak güvenliği sağlamak açısından alınması gereken tedbirler hakkında işverene yazılı olarak bilgi vermek zorundadır. Oluşabilecek herhangi yangın veya patlamaların önleminin önceden alınmış olmasını sağlamak ve doğal afet gibi konularda acil plan uygulamasının hazırlanmış olmasını sağlamalıdır.

İşyerinde sağlanan güvenlik çalışmaları ve çalışma ortamının denetim sonuçları uzman tarafından kaydedilmeli, raporlar işyeri hekimi ile birlikte hazırlanmalıdır. Tüm bu çalışmalar periyodik olarak bakım ve kontrole tabi tutulmalı ve uygulamaları yapılmalıdır.

Çalışan personel iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olabilecek her konuda bilgilendirilmelidir. Bunun için uzmanın ait olduğu tehlike sınıfındaki riskleri ayrıntılı bir şekilde gözden geçirmiş ve sindirmiş olması gerekir. Çalışanlara yapılan eğitimler belli aralıklarla tekrarlanmalı ve bilgilendirme faaliyetleri işverenin onayına sunularak uygulanması takip edilmelidir. Çalışanların gerekli yerlerde çalışma izni için kullanılacak zorunlu belgeleri hazırlamak da uzmanların görevleri dâhilindedir.

İş güvenliği uzmanlarının görev, yetki ve sorumlulukları yönetmelikte ayrıntılı bir şekilde belirtilmiştir.

 

İş Güvenliği Uzmanı Çalışma Süresi Hesaplama

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik Çerçevesinde İş güvenliği uzmanları, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini yerine getirmek için aşağıda belirtilen sürelerde görev yaparlar:

  1. Az tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 10 dakika.

  2. Tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 20 dakika.

  3. Çok tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 40 dakika

Az tehlikeli sınıfta yer alan 1000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 1000 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. Çalışan sayısının 2000 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.

Tehlikeli sınıfta yer alan 500 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 500 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. Çalışan sayısının 1500 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.

Çok tehlikeli sınıfta yer alan 250 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 250 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. Çalışan sayısının 250 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.

İş Güvenliği Uzmanı Görevlendirmede Sınıflar

6331 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü

Geçici Madde 4 – (1) Bu Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde A sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, 1/1/2020 tarihine kadar B sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi;

tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise B sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, 1/1/2020 tarihine kadar C sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi kaydıyla yerine getirilmiş sayılır.

2- Risk Değerlendirmesi / Risk Analizi

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile, 2013 yılından itibaren tüm işverenler işyerleri için risk değerlendirmesi (risk analizi) yapmak (eğer yetkinliği varsa) veya yaptırmakla (yetkili iş güvenliği uzmanına) yükümlüdür.

Risk Analizi Nedir ?

Her çalışmanın amacı belli bir kazanç sağlamak veya başarılı olmaktır. Ancak çok az bile olsa kaybetme durumu her işte mevcuttur. Kayıplara neden olan tüm etkenler risk olarak adlandırılır ve sonucu belli olmayan her işin bir riski vardır. Risk, size bağımlı veya sizden bağımsız etkenlerin etkisiyle ortaya çıkabilecek, istatistik olarak kalıplandırılabilecek olayların tümünü oluşturur.  Kontrol edilebilmeleri bile değişkenlik gösteren bu kötü sonuçlar doğurabilecek risklerin önüne geçilmesi için bir uzman dâhilinde işyerlerinin incelenmesi şarttır. Özellikle Türkiye yüksek iş kazası istatistikleri ile dünyanın birçok ülkesinden geride kalmaktadır. İnsan hayatının her türlü durumda korunması ve gerekli ortamların sağlanması, ülkenin gelişmişliğini gösteren en büyük etken olduğu için bu yüz kızartıcı durumun önüne geçilmesi için yasalarla zorunlu hale getirilmesi gerekmiştir. İnsan hayatına değer vermeyen, oluşabilecek kazaların önlemini alamayan işletmeler de zaten itibar sarsıcı bu durumdan olumsuz olarak etkileneceklerdir. Artık iş güvenliği yasalarıyla, bir apartman dahi olsa, apartman için çalışanı mevcut ise risk analizi yapılması zorunlu hale getirilmiştir.

Risk analizi, yapılan işler sonucunda her türlü işyeri yetkilisi ve çalışanı için zarara neden olabilecek risklerin belirlenmesi ve olasılıklar dâhilinde yorumlanması işlemidir. Riskler belirlenir, risklere sebebiyet verecek kaynaklar sınıflandırılır ve doğabilecek sorunlar olasılık dağılımı ile işyeri yetkililerine aktarılır. Olasılık dağılımlarını yorumlamak için de mutlaka bir iş güvenliği uzmanının görüşünün alınması gerekecektir. Yönetmeliğin gerçekleştirilmesinde ve yasalar doğrultusunda sunulacak en iyi hizmeti bünyemizde bulunan iş güvenliği uzmanlarımız, iş yeri hekimimiz ve sağlık personelimizle sizlere aktarmaktayız.

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Kapsamı

Çalışanları arasında iş güvenliği uzmanı bulunmayan işyerlerinde, bu yükümlülük ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden veya yetkilendirilmiş toplum sağlığı merkezlerinden hizmet alarak yerine getirebileceği belirtilmiştir.

İşverenin çalışma ortamında iş imkânı sağladığı personelin sağlığını ve güvenliğini sağlaması ve bu durumu sürdürmesi beklenir. Bu amaç doğrultusunda risk analizi yaptırılır. Ancak risk analizinin gerçekleştirilmiş olması ile işverenin yükümlülüğü sona ermez. Risk analizi çalışmalarında uzmanlara ihtiyaç duyulan her türlü bilgi ve belge tedarik edilmelidir.

Risk analizi ne sadece işverenin ne de görevlendirilen uzmanın yetkisindedir. Risk analizi bir ekip çalışmasıdır ve bu ekibi oluşturacak kişiler yönetmelikçe belirtilmiştir. Kısaca bahsedecek olursak; işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri, işyeri çalışan temsilciler ve oluşabilecek riskler hakkında bilgi sahibi destek elemanları bu ekibi oluşturacaktır.

İşveren, risk analizi çalışmalarının yürütülmesi için bir kişiyi görevlendirip analiz akışının ilerlemesini sağlayabilir ancak hiçbir şekilde analizin gerçekleştirilmesi için gerekli olan çalışmaların yapılmasına engel teşkil edebilecek bir davranışta bulunamaz. Ayrıca analiz ekibi de işverenin sağladığı belgelerin korunması ve gizli tutulmasıyla yükümlüdür.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu göre tek bir işçisi olan apartmanlar, siteler ve işyerleri de risk analizini gerçekleştirmek zorundalar.

Risk Analizi Ne Zaman ve Ne Sıklıkta Gerçekleştirilmelidir?

Kuruluş aşamasından sonra risk analizi yapılmamış işyerlerinde öncelikli olarak yapılması gereken işlem risk analizini oluşturmaktır. Daha sonra olabilecek değişikliklerde risk analizi yenilenmelidir. Bu değişiklikleri; işyerinin taşınması, işyerinin el değiştirmesi ve teknolojik olarak üretimde kullanılan ürünün değişmesi, yeni ve ciddi bir tehlikenin ortaya çıkması –ki bu işyeri dışında kaynaklanan bir durumdan ötürü de olabilir- , uygulamalarda gözden kaçan herhangi bir durumun tespiti olarak sıralayabiliriz.

Eğer iş yerinde bir iş kazası meydana gelmiş veya bir meslek hastalığı gibi durum oluşmuşsa risk analizi tekrar yapılmalıdır.

İşyerinin tehlike sınıfına göre yapılan risk analizleri de ayrıca tekrarlanmalıdır. Üç adet olmak üzere çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli tehlike sınıfları vardır. İşyerleri aşağıda belirtilen tehlike tanımlarına göre sınıflandırılır.

Tehlikeler belirlendikten sonra ister psikolojik ister fizyolojik olarak oluşabilecek tüm etkiler belirlenir ve kayda alınır. İşletmenin yeri nedeniyle, plan dışı düzenlemelerin yapılmasıyla, işyeri binasında kullanılan yapı malzemeleri, her türlü faaliyet esnasındaki çalışma usulleri, ziyaretçiler, hijyen alışkanlıkları gibi durumlar bile tehlike sınıfının belirlenmesinde etkilidir.

Tehlike sınıfı da belirlendikten sonra iş yerleri sınıflarına göre 2,4 ve 6 yılda bir analizlerini yenilemek zorundadırlar.

3- ACİL DURUM EYLEM PLANI

Acil durum;

Acil durum hayatın normal akışı sırasında ilave herhangi bir tedbir alınmasını gerektiren sıradışı olaylardır.

 Acil Durum Eylem Planı

Bir kurumun, her türlü unsurunun olası bir tehlikeyi yaşamasını engellemek veya engellenemeyen tehlikeleri zarar görmeden veya en az zararla bertaraf etmesi amacıyla hazırlanan, acil durum sırasında kimin hangi görevleri üstleneceğinin önceden belirlendiği yazılı plandır.

Bir kurumun acil durum eylem planı; esnek(dinamik) olmalı, yaşanan olayın her aşaması için ayrıca düzenlenmeli ve her olası “tehlike” başlığı için, ihtiyaca cevap veren ayrı plan düzenlenmelidir.

 

Acil Durum Eylem Planında Aşamaları

Acil Durum Eylem Planında 4 Aşama Vardır:

  • Planlama

  • Tehlikelerin ve olasılıkların analizi

  • Planın geliştirilmesi

  • Planın uygulanması

 

Acil Durum Eylem Planı Hazırlık Aşaması

Öncelikle bina, tesis, proje, işletme ne durumda olursa olsun “RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU” nun hazırlanması gereklidir. Bu raporla birlikte, mevcut risklere yönetmelik ve ilgili güncel mevzuata uygun çözüm önerileri, bütçe planlaması ve tüm bu çalışmaların takibi yapılmalıdır.

Olay öncesi, olay sırasında ve olay sonrası şeklinde hazırlanması gereken Acil Durum Eylem Planı’nda amaç; olayların çıkmaması, büyümemesi veya büyüdüğü takdirde yapılacak olan tüm çalışmaların önceden belirlenmesi ve görev yapan tüm çalışanların görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesidir.

Acil durum eylem planında olması gereken bölümleri; kapsam, acil durum organizasyonu, sorumluluk ve yürütme, araç, gereç, ekipman ve teçhizatlar, acil durumun aşamaları ve personelin hareket tarzı, tesisin riskli bölgeleri, acil durum toplanma bölgeleri, tesis veya binaya ait olası acil durum kaçış yolları ve çıkış kapıları, acil durumlarda aranacak önemli telefonlar olarak sıralayabiliriz.

Bu planlar çerçevesinde haberli ve habersiz yapılacak tatbikatlar, önlem ve müdahale çalışmalarına sağlıklı bir süreklilik kazandırması açısından büyük önem taşır. Tatbikatlar, tam boyutlu ve işlevsel olmalıdır.

Bir tatbikat, ne kadar gerçeğe uygun ve tatbikatın zorluk derecesi ne kadar yüksek olursa o kadar gerçek olaya yaklaşılmış olur ve daha sağlıklı sonuçlar elde edilir.

 

Acil Durum Eylem Planında Kapsam Belirleme

  • Acil durum yönetim konuları

  • Acil durum yönetim elemanları

  • Acil durum müdahale prosedürleri

  • Dokumantasyon aşamalarından oluşur

Tehlike ve olasılıklarla risk haritası oluşturulduktan sonra yapılacak ilk iş "Acil Durum Eylem Planı" hazırlamaktır.

Bunu da risk değerlendirmesi ve raporlaması gibi yangın, tehlike tanımı, iş kazaları, ergonomi, meslek hastalıkları, ilkyardım vb eğitimleri alan ve mevzuat bilgisi olan İş Güvenliği Uzmanları yapmaktadır.

Tahliye Planları 

Yangın tahliye planı, sivil savunma tahliye planı, eğitimhane okul tahliye planı, deprem tahliye planı ve şirketleriniz için hazırlanması gereken zorunlu tahliye planlarınızı ve tahliye tatbikat tutanağı örneği ile yerinizde keşif yaparak yada bize sağladığınız projeniz üzerinden ivedi olarak hazırlıyoruz. 

 Acil Durum Planı Nasıl Hazırlanır?

Acil durum planı, tüm işyerleri için tasarım veya kuruluş aşamasından başlamak üzere acil durumların belirlenmesi, bunların olumsuz etkilerini önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlerin alınması, görevlendirilecek kişilerin belirlenmesi, acil durum müdahale ve tahliye yöntemlerinin oluşturulması, dokümantasyon, tatbikat ve acil durum planının yenilenmesi aşamaları izlenerek hazırlanıyor. 

Acil durum planında; işyerinin unvanı, adresi, hazırlayanların adı, soyadı ve unvanı, hazırlandığı tarih ve geçerlilik tarihi, belirlenen acil durumlar, alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler, acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri, işyerini veya işyerinin bölümlerini gösteren kroki, yangın söndürme amaçlı kullanılacaklar da dahil olmak üzere acil durum ekipmanlarının bulunduğu yerler, ilkyardım malzemelerinin bulunduğu yerler, kaçış yolları, toplanma yerleri, görevlendirilen çalışanların ve varsa yedeklerinin adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgileri, ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında işyeri dışındaki kuruluşların irtibat numaraları vb. bilgilerin yer alması gerekiyor 

6331 sayılı İş sağlığı güvenliği kanunun 12. maddesine göre iş yerlerinde oluşabilecek acil durumlarda çalışanın güvenliği için tahliye planı hazırlamak zorundadır. 

 

 

Acil Durum Planlarının Yenilenmesi?

Acil durum planları;

  • tehlike sınıfına göre çok tehlikeli işyerlerinde iki,

  • tehlikeli işyerlerinde dört,

  • az tehlikeli işyerlerinde altı yılda bir yenilenecektir..

Ancak işyerinde, yeni acil durumların ortaya çıkmasına neden olacak değişikliklerin meydana gelmesi halinde etkinin büyüklüğüne göre acil durum planı tamamen veya kısmen yenilenecektir. 

 

Acil Durum Ekiplerin Oluşumu ( Yasal Dayanaklar )

Acil durumlarla ilgili kurulacak ekiplerle ilgili üç yönetmelik mevcuttur ve her üçü de yürürlüktedir.

2.8.1. 19.12.2007 tarihli Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Yönetmeliğe Göre:

2.8.1.1. Ekiplerin kuruluşu

2.8.1.1.1. MADDE 126- (1) Yapı yüksekliği 30.50 m.’den fazla olan konut binaları ile içinde 50 kişiden fazla insan bulunan konut dışı her türlü yapıda, binada, tesiste, işletmede ve içinde 200’den fazla kişinin barındığı sitelerde aşağıdaki acil durum ekipleri oluşturulur.

a) Söndürme ekibi,

b) Kurtarma ekibi,

c) Koruma ekibi,

ç) İlk yardım ekibi.

2.8.1.1.2. (2) Birinci fıkrada belirtilenler dışındaki yapı, bina, tesis ve işletmelerde ise; bina sahibinin, yöneticisinin veya amirinin uygun göreceği tedbirler alınır.

©Bu websitesi Mehrad Akbari tarafından oluşturulmuştur.

  • Facebook - Beyaz Çember
  • Instagram - Beyaz Çember
  • YouTube - Beyaz Çember